Kategori: Makaleler

Omaç Neyle Yapılır? Kültürel Görelilik ve Kimlik Dünyadaki farklı kültürlerin yaşam tarzları, gelenekleri ve ritüelleri, insan olmanın ne demek olduğunu her zaman yeniden tanımlar. Her toplum, kendi değerleri ve inançları etrafında şekillenen bir kimlik oluşturur. Bu kimlik, yalnızca bireylerin toplumsal yapıya nasıl dahil olduklarını değil, aynı zamanda toplumların gıda, ekonomi, dil ve din gibi alanlardaki anlayışlarını da yansıtır. Bugün, bazı kültürlerde pek çok kişinin mutlulukla yediği bir yemek olan “omaç”ı inceleyeceğiz. Ama “omaç” sadece bir yemek mi? Yoksa daha fazlası mı? Bir yemek, sadece midenin değil, kültürün de gıdası olabilir mi? İşte bu yazıda, “omaç neyle yapılır?” sorusuna, antropolojik bir…

Köpek Eğitmeni Olmak: Güç, İdeoloji ve Toplumsal Düzenin Bir Yansıması Toplumlar, kurallar, hiyerarşiler ve normlarla şekillenir. Hem insanlar hem de hayvanlar, bu güç dinamikleri içinde varlıklarını sürdürürler. İnsanların, toplumsal düzenin bir parçası olarak evcil hayvanlarla kurduğu ilişkiler, sadece duygusal bir bağ değil, aynı zamanda bir iktidar ilişkisi de taşır. Tıpkı devletin ve hükümetin vatandaşlarına uyguladığı eğitim ve denetim gibi, köpek eğitimi de benzer şekilde bir iktidar pratiği olarak düşünülebilir. Bu bağlamda, bir köpek eğitmeni olmanın sadece bir meslek değil, aynı zamanda toplumsal yapı, yurttaşlık ve demokrasi gibi kavramlarla da bağlantılı olduğu görülür. Bu yazıda, köpek eğitmeni olmanın siyasal bir bakış…

Lev End Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Hayatımızın bir noktasında hepimiz, içsel dünyamızla yüzleşiriz. Ne kadar iyi tanısak da bazen kendi davranışlarımızı, duygularımızı ve düşüncelerimizi anlamakta zorlanırız. “Lev end” gibi kavramlar ise, bu karmaşık içsel süreçleri anlamaya çalışırken karşımıza çıkan yeni terimlerdir. Bu tür kavramlar, psikolojik keşiflere dair anlamlı ipuçları sunar, ancak bu kavramları tam olarak kavrayabilmek için daha derinlemesine düşünmek gerekir. Lev end nedir? İsterseniz bir anlığına gözlerinizi kapatın ve bir düşünün. Kendinizi bir çelişki içerisinde hissediyor musunuz? Ya da bazen bir hedefe ulaşmak için harekete geçtiğinizde, bir noktada duraksayıp geriye mi çekiliyorsunuz? Belki de “lev end” işte bu…

Kime Arz Ederiz? Güç, sadece ellerde tutulan bir nesne değil; o, aynı zamanda etrafındaki insanların içinde şekillenen ve onları yönlendiren bir kuvvet. Her birey, doğrudan veya dolaylı yoldan, içinde yaşadığı toplumu etkileyen bir düzene dâhil olur. Bir devletin yönetimi, ideolojilerin çatışması, kurumların yapısı ve bireylerin bu yapıya dahil olma biçimleri, aslında toplumun ve bireylerin en temel sorusuyla karşı karşıya gelir: Kime arz ederiz? Bu soru, sadece bir yöneticiye veya lider figürüne değil, çok daha derin ve çok daha karmaşık bir sosyal ve siyasal yapıya işaret eder. Meşruiyet, iktidar, katılım gibi kavramlar, bu soruya verilecek yanıtlarda merkezî bir rol oynar. Peki,…

Kapalıçarşı ve Bedestenler: Edebiyatın Dönüştürücü Gücüyle Tarihi Bir Mekânın Anlatısı Kelimelerin gücü, bir toplumun kültürel mirasını ve tarihini şekillendiren önemli bir etkendir. Anlatılar, zaman ve mekânın sınırlarını aşarak duyguları, düşünceleri ve kimlikleri dönüştürür. Bir şehrin kalbinde yer alan ve zamanla bir efsaneye dönüşen Kapalıçarşı, işte bu gücün canlı bir örneğidir. İnsanların alıp satarken, konuşurken ve bir araya gelirken aktardığı anlatılar, bu mekânın zaman içindeki evrimini ve derin anlamlarını besler. Bedestenler, Kapalıçarşı’nın çekirdeğini oluşturan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun izlerini barındıran bu mekânlar, edebiyatla buluştuğunda, tarih ve kültürün sembollerle örülü bir anlatısına dönüşür. Bu yazıda, Kapalıçarşı’nın eski ve yeni bedestenlerini, hem tarihi bir…

GYA Kaç Tane? Güç, Toplum ve Demokrasi Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Her toplumda güç ilişkileri, kurumlar ve ideolojiler arasındaki dinamikler sürekli bir değişim içindedir. Bu karmaşık yapıları anlamak, sadece tarihsel bir perspektiften değil, aynı zamanda günümüzün siyasi atmosferiyle de yakından ilişkilidir. “GYA kaç tane?” sorusu, basit bir sayı meselesi gibi görünebilir, ancak aslında derin anlamlar taşıyan bir kavramın, toplumsal düzeydeki güç yapılarının ve iktidarın ne denli farklı biçimlerde meşruiyet kazandığının bir göstergesidir. Bu yazıda, söz konusu soruya siyaset bilimi perspektifinden yaklaşarak, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi kavramları ışığında modern toplumları ve siyasi yapıları analiz edeceğiz. GYA (Genel Yürütme…

Vasıfsız İşler ve Toplumsal Yapılar: Kim Ne Yapar? Bir gün durup düşündüğünüzde, toplumsal yapının içindeki her bir birey, farklı roller ve sorumluluklar üstleniyor. Bir toplumu oluşturan bu rollerin bazen görünmeyen, bazen de çok belirgin olan yönleri vardır. Bu rollerin bir kısmı, genellikle “vasıfsız” olarak nitelendirilen işlerde kendini gösterir. Vasıfsız iş, eğitim ya da özel bir beceri gerektirmeyen, genellikle düşük ücretli ve toplumsal olarak değeri düşük görülen işlerdir. Ama bu işler, toplumsal yapıyı sağlıklı bir şekilde işleten, görünmeyen çarklardır. Peki, vasıfsız işlerde çalışan insanlar ne yapar? Bir toplumda bu tür işlerin önemi nedir? Ve bu tür işler, toplumsal adalet ve eşitsizlikle…

12/24 Çalışma Sistemi Ayda Kaç Saat Çalışır? Duydunuz mu, şu meşhur 12/24 çalışma sistemi? Giderek daha popüler hale gelen bu sistem, aslında çoğu iş yerinde “esnek çalışma saati” adı altında uygulanan bir tür düzen. Ama bu düzen gerçekten esnek mi, yoksa sadece bir çarkın parçası olarak daha çok çalışmamıza mı yol açıyor? Şimdi gelin, bu 12/24 sistemini ve ayda kaç saat çalıştığınızı masaya yatırırken, işin güçlü ve zayıf yönlerini birlikte tartışalım. 12/24 Çalışma Sistemi Nedir? Öncelikle, 12/24 sistemi ne demek? Adından da anlaşılacağı üzere, bu sistemde çalışanlar günde 12 saat çalışıyor ve 24 saat boyunca bir nöbet şeklinde sürekli bir…

1 Gr Nasıl Yazılır TDK? Dile ve Kurallara Dair Cesur Bir Eleştiri Hadi gelin, Türk Dil Kurumu’nun (TDK) dil kurallarına bir göz atalım. Konu şu: “1 gr nasıl yazılır?” diye soruyoruz. Evet, bir gramı kısaltmak için “gr” mi yazmalıyız, yoksa “g” mi? TDK, aslında bu konuda net bir cevap veriyor: “1 gr” değil, “1 g” şeklinde yazmalıyız. Şimdi, bir dakika durup düşünelim: “Gr” kısaltması zaten halk arasında o kadar yerleşmiş ki, ısrarla “g” demek, dilin ne kadar esnek olduğunu gösteriyor mu, yoksa kuralları aşırıya kaçan bir katılığını mı yansıtıyor? İşte bu yazıda, TDK’nın dil üzerindeki bu hükümranlığına cesur bir bakış…

Edebi Eserlerde İmge: Ekonomik Bir Perspektif Her gün karşılaştığımız dünya, bize sayısız seçim sunar; bu seçimler de genellikle kaynakların kıtlığını ve bu kıtlığın yaratacağı sonuçları içerir. Ekonomik bir bakış açısıyla düşündüğümüzde, her karar bir fırsat maliyeti taşır, yani bir seçenek tercih edilirken, diğer tüm seçenekler reddedilir. Bu, bireysel seçimlerden büyük toplumsal kararlar ve hatta küresel ekonomik politika oluşturma süreçlerine kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Edebi eserlerde ise imge, aynen bu şekilde, bir tür seçim ve fırsat maliyeti meselesine dönüşebilir. Edebiyat, sıradan bir anlatıdan çok daha fazlasını sunar; imgelem ve dil, kaynakların kısıtlı olduğu bir dünyada anlam üretme yoludur. Bu yazıda,…