Sevimli Bilgi Durağı Yazılar

Denizcilikte “küpeşte” ne anlama gelir? Deniz kültürü, toplumsal cinsiyet ve eşitlik perspektifi Denizcilikte “küpeşte” ne anlama gelir? sorusu ilk bakışta yalnızca teknik bir terimin açıklanmasını gerektiriyor gibi görünse de denizcilik dünyası, içinde barındırdığı kültür, emek ilişkileri ve insan hikâyeleriyle çok daha geniş bir anlam taşır. Küpeşte, bir teknenin veya geminin güverte kenarlarında bulunan, insanların güvenliğini sağlayan korkuluk ve kenar bölümü olarak tanımlanır. Denizde hareket hâlindeki bir aracın üzerinde insanların düşmesini önleyen, aynı zamanda güverte sınırını belirleyen önemli bir yapısal parçadır. Ancak deniz yalnızca makinelerden, halatlardan ve teknik ekipmanlardan oluşmaz. Deniz, insanların yaşam alanıdır. Balıkçıların geçim kaynağı, gemi çalışanlarının iş yeri,…

Bu yazımızda Boobo olarak 2001 krizinde dolar kaçtan kaça çıktı hakkındaki başlıca ayrıntıları tek yerde topladık. 2001 Krizinde Dolar Kaçtan Kaça Çıktı? Ekonomik Dengesizliklerin, İnsan Kararlarının ve Toplumsal Bedelin Analizi Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada aldığımız her kararın bir bedeli vardır. Bir kişinin birikimini nasıl değerlendireceği, bir işletmenin borçlanıp borçlanmayacağı ya da bir devletin hangi ekonomik politikayı uygulayacağı aslında aynı temel soruya dayanır: Elimizdeki imkanları hangi tercihler için kullanacağız ve yanlış seçimlerin maliyeti ne olacak? Ekonomik krizler de çoğu zaman sadece rakamların hareketi değildir; insanların beklentilerinin, güven duygusunun ve geleceğe dair umutlarının değişmesidir. Türkiye’nin 2001 ekonomik krizi, bu açıdan yalnızca…

Aşağıdaki metin, WordPress’e doğrudan aktarılabilecek şekilde hazırlanmıştır. Eşen Habersiz Senet Geçerli Midir? İnsan Zihninin Güven, Korku ve Sorumluluk Merceğinden Bir İnceleme İnsan davranışlarının ardındaki görünmeyen süreçleri düşündüğümde beni en çok şaşırtan şeylerden biri, insanların bazen kendi hayatlarını etkileyen kararları ne kadar karmaşık duygularla aldıkları oluyor. Bir imzanın, bir sözün ya da bir belgenin yalnızca hukuki bir işlem olmadığını; aynı zamanda güven, korku, bağlılık, kontrol ihtiyacı ve iletişim biçimleriyle şekillenen psikolojik bir deneyim olduğunu fark ediyorum. Özellikle eşlerden birinin diğerinden habersiz şekilde imzaladığı veya düzenlediği bir senet konusu, sadece “geçerli mi?” sorusuyla sınırlı kalmıyor. Bu durumun arkasında insanların nasıl düşündüğü, nasıl…

Kapadokya’da Hangi Nehirler Geçiyor? Suyun Etrafında Şekillenen Toplumların Sosyolojik Hikâyesi Bir nehrin kıyısında yürürken yalnızca akan suya mı bakarız, yoksa o suyun çevresinde kurulmuş hayatları da görmeye çalışır mıyız? Bir nehir, bazen bir tarla sınırı, bazen bir geçim kaynağı, bazen de nesiller boyunca anlatılan hikâyelerin sessiz taşıyıcısıdır. Bir bölgenin coğrafyasını anlamak, aslında orada yaşayan insanların birbirleriyle kurduğu ilişkileri, geleneklerini ve geleceğe dair beklentilerini anlamaya açılan bir kapıdır. Kapadokya denildiğinde çoğu insanın zihninde peri bacaları, vadiler, yer altı şehirleri ve tarihî yapılar canlanır. Ancak bu eşsiz coğrafyanın toplumsal yaşamında su kaynaklarının da büyük bir rolü vardır. “Kapadokya’da hangi nehirler geçiyor?” sorusu…

BİLSEM’i Kazanan Çocuk Ne Olur? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, seçimler kaçınılmazdır. Bir insan ister ekonomist olsun ister meraklı bir birey, her kararın fırsat maliyeti olduğunu bilir: Bir tercih yaparken vazgeçilen tüm alternatifler. Eğitim sisteminde öne çıkan özel programlardan biri olan Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM), yetenekli çocuklara yönelik fırsatlar sunar. Peki, bir çocuğun BİLSEM’i kazanması sadece eğitimsel bir başarı değil de ekonomik bir olgu olarak nasıl okunur? Bu yazıda mikroekonomiden makroekonomiye, davranışsal ekonomiden kamu politikalarına uzanan geniş bir perspektifle bu soruyu tartışacağız. Mikroekonomi: Bireysel Kararlar, Fırsat Maliyeti ve İnsan Sermayesi Boobo ailesinin bugünkü konusu Bilsem’i…

Boobo ailesiyle yeniden buluşuyoruz; bu kez konu başlığımız Avans bir borç mudur. Avans Bir Borç Mudur? Edebiyatın Gözünden Beklenti, Güven ve İnsan İlişkileri Kelimeler, yalnızca nesneleri ve kavramları tanımlamak için kullandığımız işaretler değildir. Onlar aynı zamanda insanın dünyayı anlamlandırma biçimidir. Bir kelime, bazen basit bir açıklamanın ötesine geçerek bir yaşam deneyimini, bir duyguyu ya da bir toplumsal ilişkiyi görünür hâle getirir. “Borç”, “emanet”, “söz”, “hak” ve “karşılık” gibi kelimeler yüzyıllardır edebiyatın en güçlü anlatı malzemeleri arasında yer alır. Çünkü insan hayatı, yalnızca sahip olduklarımızla değil; beklediklerimiz, verdiklerimiz ve geri vermek zorunda hissettiklerimizle de şekillenir. Avans bir borç mudur? sorusu da…

3 Doz Kuduz Aşısı İnsanı Kaç Yıl Korur? Koruyuculuk Süresi ve Bilinmesi Gerekenler Çocukken sokakta oynarken hayvanlarla kurduğumuz ilişki bugünkü kadar kontrollü değildi. Mahalle arasında dolaşan kedileri sever, apartmanın önünde bekleyen köpeklere su verirdik. Ankara’da büyüyen birçok kişinin çocukluk anılarında mutlaka böyle sahneler vardır. O zamanlar kuduz kelimesini daha çok büyüklerimizin “dikkat et, hayvana yaklaşma” uyarılarından bilirdik. Yıllar sonra sağlık konularını araştırırken fark ettiğim bir şey oldu: İnsanların bazı hastalıklar hakkında en çok merak ettiği konu genellikle aynı noktaya dayanıyor. “Bana bir şey olduysa ne kadar süre korunuyorum?” sorusu. Kuduz konusunda da en sık karşılaşılan sorulardan biri şu: 3 doz…

2025 Açık Öğretim Sınavı Ne Zaman Yapılacak? Zamanın, Bilginin ve Öğrenmenin Felsefesi Üzerine Bir Düşünce Bir Sınav Tarihinden Daha Fazlası: Bilginin Peşindeki İnsan Merhaba Boobo okuyucuları! Bugün 2025 Açık Öğretim sınavı Ne Zaman Yapılacak üzerine birlikte ayrıntılı bir yolculuğa çıkıyoruz. Bir insan kendine şu soruyu sorsa: “Öğrendiğim şeyler gerçekten bana mı ait, yoksa yalnızca hatırlamam istenen bilgileri mi taşıyorum?” Bu soru, yalnızca bir öğrencinin sınav öncesi kaygısını değil, insanın bilgiyle kurduğu kadim ilişkiyi de ortaya çıkarır. Çünkü sınavlar yalnızca tarihlerden, salonlardan ve puanlardan ibaret değildir. Her sınav, insanın kendisini, zamanını ve dünyadaki yerini yeniden değerlendirdiği küçük bir varoluş anıdır. 2025…